Berlin, maj 2025 – U srcu evropske tehnološke scene, na prestižnom sajmu GITEX Europe, održanom od 21. do 23. maja u Berlinu, startupi i organizacije za podršku preduzetništvu iz Bosne i Hercegovine ostvarili su historijski iskorak. Po prvi put, Bosna i Hercegovina je imala svoj nacionalni paviljon, čime je otvoren direktan kanal prema međunarodnim tržištima, investitorima i tehnološkim partnerima.
Zahvaljujući zajedničkoj inicijativi SEDEP programa, koji finansiraju Vlada Savezne Republike Njemačke, Evropska unija i Vlada Švicarske, te projekta Ecosystem Connectors (BLP inicijativa), paviljon BiH okupio je pet inovativnih startupa – Valens, ZenDev, E387, Sarajevo VRX Immersive Museum i Emaq – kao i pet ključnih organizacija koje aktivno oblikuju domaći startup ekosistem: Elevate, Fondacija 787, IMPAKT fondacija, SSST i FabLab Sarajevo.
“Delegacija na GITEX Europe 2025 označila je značajan korak naprijed u jačanju startup ekosistema Bosne i Hercegovine,” izjavio je Slaviša Jovanović, savjetnik u GIZ-u.
“Prvi put su startupi i organizacije za podršku iz BiH zajednički predstavljeni na jednoj od najvećih evropskih tehnoloških i investicionih platformi, čime su stekli vidljivost, izgradili strateška partnerstva i pokazali konkurentnost na EU tržištu.”
Osnaživanje kroz znanje i povezivanje
Učesnici programa prošli su kroz niz pažljivo osmišljenih aktivnosti – od radionica za investicionu spremnost i pitch treninga, do strukturiranih sesija umrežavanja sa ključnim akterima evropske startup scene. Obilasci inovacijskih centara poput MotionLab-a i CIC Berlina dodatno su približili učesnicima konkretne modele podrške koji povezuju tehnologiju, biznis i zajednicu.
Pored institucionalne podrške, ključnu ulogu u jačanju prisustva BiH na GITEX Europe 2025 imale su i domaće organizacije koje kontinuirano doprinose razvoju startup ekosistema kroz SEDEP program. Među njima su se istakli Sarajevo School of Science and Technology (SSST) i Fondacija 787 – ne samo kao predstavnici, već kao aktivni nosioci mentorstva, strateškog vođenja i programskog razvoja.
SSST – Akademski inovator na međunarodnoj sceni
Kao jedini univerzitet iz BiH prisutan na GITEX Europe, SSST je jasno pozicionirao svoju ulogu na raskršću obrazovanja, istraživanja i preduzetništva. Aktivnim učešćem u svim fazama programa Ecosystem Connectors, tim SSST-a je iskoristio priliku za direktnu saradnju s evropskim deep-tech partnerima, investitorima i inovacijskim mrežama – potvrđujući spremnost za ulogu regionalnog mosta ka međunarodnim prilikama.
„Prisustvo u Berlinu dalo nam je prostor da Sarajevo pozicioniramo kao tačku povezivanja sa evropskim inovacijskim centrima,“ istakao je dr. Nedim Čelebić, prodekan za istraživački rad i vanredni profesor na SSST-u „GITEX Europe nam je omogućio da testiramo spremnost za međunarodnu saradnju kroz sandbox projekte, zajedničke AI programe i istraživačka partnerstva. Berlin nije bio samo prezentacija, već potvrda da imamo znanje, timove i viziju za iskorak u globalnu mrežu. Za mene lično, Berlin je potvrdio uvjerenje da profesor iz Sarajeva može stajati rame uz rame s evropskom inovacijskom elitom i ponuditi jedinstvenu vrijednost”
Fondacija 787 – Infrastruktura za budućnost
Za Fondaciju 787, GITEX Europe i program Ecosystem Connectors predstavljali su priliku za direktan uvid u funkcionisanje vrhunskih startup ekosistema – ne samo kroz proizvode, već i kroz strukture podrške koje omogućavaju njihov razvoj i rast.
„Ovo je važno iskustvo za Fondaciju 787 jer nam je omogućilo direktno povezivanje sa balkanskim startupima, uvid u globalne inovacije i konkretno razumijevanje kako funkcioniše umrežen preduzetnički ekosistem,” izjavila je Amela Brčaninović, projektna menadžerica u Fondaciji 787 „Dodatno nam je ukazalo na ključne elemente koje moramo razvijati kod kuće kako bismo izgradili otpornu i dinamičnu scenu.”
Učešće Fondacije uključivalo je i razmjenu iskustava s BLP inicijativom, gdje su identificirani modeli održivog povezivanja između NVO sektora, privatnih kompanija i investitora – pristup koji može poslužiti kao smjernica za razvoj lokalne podrške startupima.
Nova era za bh. inovacije
Ova posjeta Berlinu nije bila samo promocija, već i potvrda da BiH ima šta da ponudi globalnoj tehnološkoj zajednici. Nastup na GITEX-u predstavlja važnu prekretnicu za lokalnu startup scenu i otvara nova vrata za internacionalizaciju, investicije i rast.
SEDEP program, kojeg implementira GIZ ovom inicijativom demonstrira kako sinergija međunarodnih partnera i lokalnih aktera može generisati konkretne pomake na terenu.
Nastavak strateške podrške kroz SEDEP i DigiGreen platformu
Učešće na GITEX Europe 2025 dio je šire strategije digitalne i zelene transformacije BiH koju predvodi SEDEP program, uz podršku njemačke, švicarske i EU vlade. Ovaj program kontinuirano ulaže u razvoj preduzetničkog okruženja kroz osnaživanje startup zajednice, organizacija za podršku i stvaranje sistemskih veza s evropskim tržištem.
Poseban fokus programa ogleda se kroz startup komponentu predstavljenu na digitalnoj platformi www.digigreen.ba – online mjestu za pristup informacijama, edukaciji i prilikama koje povezuju inovatore, podršku i partnere iz zemlje i inostranstva. Kroz DigiGreen, startupi mogu pronaći aktuelne pozive, resurse za rast i direktnu podršku za internacionalizaciju, kao i pregled najboljih praksi iz regije.
Ova uspješna priča nastala je u okviru Programa održivog ekonomskog razvoja i promocije zapošljavanja u Bosni i Hercegovini (SEDEP), koji zajednički finansiraju Evropska unija, Vlada Švicarske i Savezno ministarstvo za ekonomsku saradnju i razvoj Njemačke (BMZ), a provodi GIZ.
