Kriteriji EU taksonomije za šumarstvo i pošumljavanje formalno su usvojeni kroz delegirane akte 2021. godine kroz tzv. Climate Delegated Act, uz kasnije tehničke dopune , a primjena u izvještavanju započela je postepeno od 2022. godine za velike kompanije i finansijske institucije unutar EU. Od 2024. godine taksonomsko izvještavanje je prošireno i detaljnije primjenjivo kroz Direktivu o korporativnom izvještavanju o održivosti (CSRD), koja obuhvata sve veći broj velikih kompanija.
Direktna obaveza usklađivanja sa taksonomijom odnosi se na velike kompanije u EU koje moraju prikazivati udio svojih aktivnosti koje su taksonomski prihvatljive i taksonomski usklađene, uz jasniju strukturu podataka, metodologija i dokaza. Indirektni efekat se prenosi i na subjekte izvan EU, uključujući kompanije iz Bosne i Hercegovine, kada su dio lanaca vrijednosti ili poslovnih odnosa s kompanijama koje podliježu CSRD obavezama i koje u praksi traže uporedive, provjerljive informacije od svojih dobavljača i partnera.
U sektoru šumarstva i pošumljavanja, aktivnosti se tretiraju kao taksonomski održive samo ako ispunjavaju tehničke kriterije i princip „ne nanosi značajnu štetu“ (Do No Significant Harm – DNSH), koji povezuju upravljanje šumama sa klimatskim i okolišnim ciljevima. To uključuje održivo upravljanje šumama, očuvanje biodiverziteta, zaštitu tla i voda, dugoročno skladištenje ugljika, te dokaz da se ne proizvodi značajna šteta drugim okolišnim ciljevima. Projekti pošumljavanja i obnove degradiranih površina moraju imati jasno definisane planove, realne mjere njege i zaštite, te praćenje rezultata kroz vrijeme, jer se održivost u ovom okviru ne dokazuje namjerom nego dokumentovanim procesom i mjerljivim učinkom.
Primjena taksonomije u praksi se sve više vidi kroz standardizaciju zahtjeva za dokazivost i kvalitet podataka u šumarskom i drvnom sektoru. U BiH je to posebno relevantno zbog izvozne orijentacije drvne industrije i činjenice da EU kupci sve češće očekuju jasne informacije o porijeklu sirovine, načinu gazdovanja, zaštitnim režimima, statusu staništa i vrstama mjera koje sprečavaju degradaciju šuma. Taksonomija indirektno pojačava potrebu da kompanije i institucije imaju uredne evidencije i dosljednu praksu, od planova gazdovanja i doznake, preko kontrole sječe i transporta, do praćenja obnove, pošumljavanja i zaštite od požara, štetočina i bolesti.
Iako obaveza formalnog izvještavanja trenutno ne obuhvata MSP u BiH, očekivanja se prenose kroz ugovorne zahtjeve, tender dokumentaciju, provjere dobavljača i rastuću potrebu da se informacije o šumskim resursima mogu provjeriti i uporediti. To u BiH otvara vrlo konkretne teme koje su važnije od same forme izvještavanja: jačanje sistema sljedivosti drveta i proizvoda od drveta, kvalitet i dostupnost podataka u šumarskim planovima i operativnim evidencijama, dosljedna primjena mjera zaštite prirode, te jasna dokumentacija o obnovi i pošumljavanju. U tom smislu, praktična primjena za region dešava se već sada kroz to što tržište sve manje prihvata opšte tvrdnje, a sve više traži dokazive informacije o porijeklu, načinu upravljanja i stvarnim rezultatima na terenu.
