U posljednjih nekoliko godina kompanije iz Bosne i Hercegovine koje izvoze na tržište Evropske unije sve češće dobijaju upite koji se odnose na potrošnju vode u proizvodnji. Kupci traže podatke o količini vode koja se koristi u procesima proizvodnje, načinu upravljanja otpadnim vodama i mjerama koje kompanija primjenjuje kako bi smanjila potrošnju ovog resursa. Ova pitanja sve češće dolaze kroz ESG upitnike, procjene dobavljača i tender dokumentaciju, jer evropske kompanije moraju imati jasnu sliku o okolišnom uticaju svojih lanaca snabdijevanja.
U tekstilnoj industriji voda predstavlja jedan od ključnih resursa jer se koristi u procesima pranja, bojenja i hemijske obrade tkanina. Kompanije koje izvoze na EU tržište već se susreću sa zahtjevima da dostave podatke o količini vode koja se koristi po kilogramu proizvedenog tekstila ili po seriji proizvodnje. U mnogim fabrikama ukupna potrošnja vode je poznata na nivou pogona, ali nedostaje precizniji uvid u to koliko vode troše pojedine faze proizvodnje. Kada se instaliraju mjerači protoka na linijama za pranje i bojenje, često se pokaže da najveći gubici nastaju upravo u tim procesima. Kontrola trajanja ciklusa ispiranja i preciznije doziranje vode mogu smanjiti potrošnju bez promjena u samoj tehnologiji proizvodnje.
U prehrambenoj industriji voda se koristi u gotovo svim fazama procesa – od pranja sirovina do čišćenja opreme i proizvodnih linija. U mliječnoj industriji, preradi mesa i proizvodnji pića posebno su važni sistemi za automatsko pranje opreme, poznati kao CIP sistemi. Kada ovi sistemi rade duže nego što je potrebno ili koriste veće količine vode od optimalnih, potrošnja značajno raste. Uvođenje preciznijih senzora za kontrolu protoka i optimizacija trajanja ciklusa pranja često dovode do vidljivih ušteda u potrošnji vode i hemikalija. U nekim proizvodnim pogonima već samo skraćivanje trajanja pojedinih faza pranja donosi smanjenje potrošnje vode bez dodatnih investicija.
U metalnoj industriji voda se najčešće koristi u procesima hlađenja, čišćenja i površinske obrade metala. Otvoreni sistemi hlađenja često dovode do kontinuiranog gubitka vode jer se voda stalno dopunjava zbog isparavanja ili curenja. Zatvoreni sistemi hlađenja omogućavaju da se ista voda koristi više puta prije zamjene i time značajno smanjuju ukupnu potrošnju. U mnogim industrijskim pogonima dodatni problem predstavljaju stari cjevovodi i instalacije u kojima dolazi do curenja koje se često ne primijeti dok se ne izvrši detaljan pregled sistema.
Pitanje upravljanja vodom ne odnosi se samo na potrošnju, nego i na način na koji se tretiraju otpadne vode. U industrijama koje koriste hemikalije ili procese obrade metala posebno je važno imati kontrolu nad kvalitetom otpadnih voda prije njihovog ispuštanja. Evropski kupci žele znati da dobavljači imaju instalirane sisteme za tretman otpadnih voda i da redovno prate osnovne parametre poput pH vrijednosti, prisustva metala ili hemijskih supstanci. Kompanije koje imaju urednu dokumentaciju o ovim procesima mnogo lakše prolaze procjene dobavljača i kontrole koje provode kupci.
Upravljanje vodom postaje dio šire slike upravljanja resursima u industriji. Kompanije koje imaju jasan pregled potrošnje vode po proizvodnim procesima lakše prepoznaju gdje nastaju gubici i gdje se mogu uvesti efikasnije prakse rada. U poslovanju sa partnerima iz Evropske unije upravo takva kontrola nad procesima sve više predstavlja pokazatelj pouzdanosti dobavljača i njegove sposobnosti da upravlja resursima na odgovoran način.
